Scène 2

De brug van het schip, en later: ketelruim nr. 6. Donderdag 11 april.

(De brug, op het sloependek, bevat het roer en een telefoon. Als het licht opkomt zien we KAPITEIN SMITH, de stuurlieden MURDOCH, LIGHTOLLER, en, aan het roer, Kwartiermeester HICHENS. Er wordt vier glazen geslagen.)

NR 3: “WOLF ROCK”

MURDOCH:

WOLF ROCK VOORBIJ, SIR.

KAPITEIN SMITH:

Dank u, mevrouw Murdoch. En onze huidige koers?

MURDOCH:

WEST BIJ NOORD, TWEE-ACHT-EEN GRADEN, SIR.

KAPITEIN SMITH:

Recht zo die gaat, Kwartiermeester.

HICHENS:

AYE-AYE, KAPITEIN.

KAPITEIN SMITH:

Mevrouw Lightoller, onze huidige snelheid?

LIGHTOLLER:

NEGENTIEN KNOPEN, SIR.

KAPITEIN SMITH:

Blijf op 19 knopen, Mevrouw Murdoch.

MURDOCH:

AYE-AYE, SIR.

(Zij gaat naar de telefoon)

Ketelruimtes 1 tot en met 6 – hou de schroeven op 68 omwentelingen.

(ISMAY komt pontificaal de brug binnenvallen, gevolgd door HARRIET ETCHES, 50, Hofmeester 1e Klasse, die een fles champagne met glazen draagt.)

ISMAY:

E.J.! Nu we officieel zijn uitgevaren, is een kleine viering wel op z’n plaats, dacht ik zo.

KAPITEIN SMITH:

Het spijt me, meneer Ismay. Alcohol is verboden bij mij op de brug. Dat is u toch bekend, mevrouw Etches?

ETCHES:

Mij wel, meneer.

ISMAY:

Strict gesproken, E.J., is dit natuurlijk mijn brug.

KAPITEIN SMITH:

Niet op zee, meneer Ismay.

ETCHES:

Het spijt me vreselijk, sir – de champagne is totaal verschaald, helaas. Deze kan ik u met geen mogelijkheid serveren. Wenst u een andere fles, meneer Ismay?

ISMAY:

Ach, nee – laat maar schieten.

ETCHES:

Dank u, meneer. En nogmaals mijn verontschuldigingen.

KAPITEIN SMITH:

U bedankt, mevrouw Etches.

(ETCHES gaat af.)

ISMAY:

Wel, enfin – mét of zonder champagne, toch wil ik een toast uitbrengen op ons schip: de Royal Mail Steamer Titanic – bijna driehonderd meter lang, en groter, luxueuzer en veiliger dan welk schip uit de historie ook.

(ANDREWS komt op, zoals altijd met zijn blauwdrukken onder de arm.)

Andrews, mooi, daar ben je. Ik wilde juist ons drieën feliciteren met onze magnifieke bijdrage aan de twintigste eeuw.

(heft nogmaals zijn lege glas)

Mijne heren, een toast! Op de Vooruitgang!

KAPITEIN SMITH:

Wilt u ons nu excuseren, meneer Ismay? Onze plicht roept –

ISMAY:

Zeg eens, E.J. – wat is onze huidige snelheid?

KAPITEIN SMITH:

Negentien knopen, meneer Ismay.

ISMAY:

Werkelijk? Ik had sneller verwacht, nu we op open zee zijn. Dinsdagmiddag wil ik beslist in New York zijn. Andrews, luister: als we in zes dagen willen oversteken, moeten we tweeëntwintig knopen per uur lopen, is het niet? U bent de expert – denkt u dat de Titanic deze snelheid haalt?

ISMAY:

(ziet ANDREWS een blik werpen naar SMITH)

Kom, kom, Andrews, u heeft deze schuit ontworpen – halen we die snelheid ja of nee?

ANDREWS:

Tweeëntwintig? Ja, dat zou moeten kunnen. Misschien zelfs drieëntwintig, met wat moeite … maar –

ISMAY:

Uitstekend! Dat doet me groot genoegen!

ANDREWS:

– maar – dit is een eerste reis. Het is dan gebruikelijk om rustiger te varen.

ISMAY:

Verdomme – dit is onze enige kans om de voorpagina’s te halen! Deze eerste reis zal legendarisch worden, als het aan mij ligt! Dus graag een direct antwoord, vrind – wanneer kunnen we op topsnelheid gaan?

ANDREWS:

Zodra de kapitein dit beveelt, meneer.

ISMAY:

Dan zullen we hem moeten overhalen, nietwaar?

KAPITEIN SMITH:

(na een tel)

Het toeval wil, meneer Ismay, dat ik op het punt stond dat commando te geven toen u binnenkwam. Mevrouw Murdoch – voer onze snelheid op tot twintig knopen.

MURDOCH:

Twintig knopen, aye-aye, kapitein.

(MURDOCH richting telefoon en belt.)

ISMAY:

Twintig knopen. Hmm, het is een beginnetje, zal ik maar zeggen. Heren – ga zo door.

(Hij draait zich om en gaat af)

KAPITEIN SMITH:

Let op uw kompas, meneer Hichens – u raakt van koers.

HICHENS:

Ik dacht het niet, sir –

KAPITEIN SMITH:

Spreek me niet tegen, man! Als ik zeg dat je van koers raakt dan is dat goddomme zo!

(De scène wisselt naar: Ketelkamer nr. 6 op het [laagstgelegen] Koebrugdek. Hier bevinden zich drie stoomketels. DRIE STOKERS, waaronder FREDERICK BARRETT, gooien met schoppen de kool in de vlammen. De telefoon gaat en wordt opgenomen door BARRETT.)

MURDOCH:

Schroeven opvoeren tot 71, meneer Barrett –!

BARRETT:

71? Met permissie, mevrouw Murdoch, is het niet een tikkie te vroeg voor –?

MURDOCH:

De kapitein beveelt, meneer Barrett! Dus als u geen bezwaar heeft –

BARRETT:

Het is zijn schip. 71 kan-ie krijgen. Maar ik zeg het eerlijk, mevrouw Murdoch, als dit mijn schip was, liet ik ‘r nooit meteen zo snel gaan.

(MURDOCH hangt op.)

NR 6: “BARRETTS LIED”

BARRETT:

ZE LIJKT ZO SCHOON, DIT NIEUWE SCHIP
MAAR ÉÉN DING BLIJKT ALWEER:
HET VUILE WERK KOMT ALS VANOUDS
OP ÓNZE SCHOUDERS NEER
JE KIJKT VAN ONDER NAAR OMHOOG
MAAR NIEMAND HOORT OF ZIET JE
HOE NIEUW DIT WONDERSCHIP OOK LIJKT –
HET BLIJFT HET OUWE LIEDJE …

(Terwijl de STOKERS kolen beginnen te scheppen)

STOOK DE VLAMMEN MAAR OP
HOU DE KETEL HEET
GOOI EEN SCHEP IN DE OVEN DIE KOLEN VREET
EN DE LUCHT IN JE LONGEN VERKOOLT COMPLEET
ONDER WOLKEN VAN STOF EN STOOM EN ZWEET …
WAT MOET JE ALS MAN UIT DE MIJNEN HIER AAN BOORD?
KOLEN PRODUCEREN STOOM
DIE ALLE MACHINES DRAAIEN LAAT
DAT JAAGT DE MENSEN ONDERGRONDS
OP ZOEK NAAR KOOL –
STEEDS WEER …
BEGRAVEN IN DE KOLENMIJN
VAN LEICESTERSHIRE EN NOTTINGHAM
DAAR SNAKTE JE NAAR FRISSE LUCHT
EN STIERF JE ZIEL
STEEDS MEER …
IK KLOM UIT DE SCHACHT
EN VLUCHTTE ZO VER ALS IK KON
IK RENDE NAAR ZEE
WAAR WÉÉR EEN ZWAAR LEVEN BEGON –
BIJ DE STOOMTURBINES VAN TWEEHONDERD TON!
JA, DE ZEE WAS ALTIJD EEN DROOM VAN MIJ
TUSSEN WOLKEN EN WIND, DAAR BEN JE VRIJ!
MAAR NIEMAND ONTSNAPT AAN DE MIJN
JE KENT JE PLAATS
JE RUILT EEN SCHACHT VOL KOLENGRUIS
VOOR ZWETEN IN EEN KETELHUIS
WEL ZEVEN DEKKEN LAGER DAN
EEN TERE DAMESVOET
EN WÉÉR ZIT JE VAST
BEGRAVEN IN STAAL EN IN CHROOM
DE OVENS AAN BOORD
VERBRANDEN JE DROMEN TOT STOOM
EN GEEN MENS HOUDT DEZE MACHINES IN TOOM …
“SNELLER! GA SNELLER NOG, MAN!”
BRULT DE BAAS IN JE OOR
EN DE GIGANTISCHE SCHROEVEN
DIE PLOEGEN MAAR DOOR
VOOR EEN EERSTE REIS GAAN WE VEEL TE SNEL
ALLE KETELS KOKEN AL VEEL TE FEL
MAAR HET SCHIP MOET SNELLER! DAT IS HET BEVEL!
ZE KRIJGT HET ZWAAR –
ECHT WAAR!

(Blackout. De scène wisselt.)